Ο Φίγκαρο πάει (ξανά) Μέγαρο!

Αν και έχω κλείσει αισίως δυο χρόνια παραμονής στην πρωτεύουσα, δεν έχω τιμήσει όσο θα έπρεπε, και όσο θα ήθελα, τα θεατρικά δρώμενα της πόλης. Πάντα κάτι έμπαινε στη μέση, είτε αυτό είχε να κάνει με το ανάστατο πρόγραμμα, είτε με το γεγονός πως είχα ξεμείνει -για ακόμα μια φορά- από χρήματα, είτε με την έμφυτη αδυναμία μου στο να παίρνω σύντομα αποφάσεις… Λόγω ποικίλων κολλημάτων, λοιπόν, τον Φεβρουάριο είχα χάσει την ευκαιρία να παρακολουθήσω την παράσταση «Ο γάμος του Φίγκαρο» του Πιερ Μπομαρσέ που ανέβαινε στο Μέγαρο Μουσικής, σε σκηνοθεσία Στάθη Λιβαθινού. Όταν πριν λίγο καιρό ανακοινώθηκε πως η παράσταση θα ανέβει για ακόμα μια φορά στο Μέγαρο, είχα πάρει την απόφασή μου: Δεν θα άφηνα την ευκαιρία να πάει χαμένη, θα παρακολουθούσα την παράσταση ό,τι και να γινόταν! Ευτυχώς, τήρησα την υπόσχεση που έδωσα στον εαυτό μου και δεν απογοητεύτηκα ούτε στο ελάχιστο.

Ο γάμος του Φίγκαρο - 1Μπαίνοντας στο επιβλητικό Μέγαρο και στην αίθουσα «Νίκος Σκαλκώτας», στην οποία και παίζεται η παράσταση, εκείνο που τραβάει απευθείας το μάτι είναι το σκηνικό, αποτελούμενο από σκάλες και σκαλωσιές, ανυψωτικούς μηχανισμούς, από «ιπτάμενες» πόρτες και παράθυρα. Αμέσως, ο θεατής οδηγείται σε έναν παραμυθιακό κόσμο και ταξιδεύει ώς τη μαγευτική Σεβίλλη, όπου και διαδραματίζεται το έργο, γνωρίζοντας τόσο τον Φίγκαρο (Δημήτρης Ήμελλος), τον κατεργάρη και πολυμήχανο υπηρέτη του Κόμη Αλμαβίβα (Άρης Τρουπάκης), όσο και την αγαπημένη του Σουζάνα (Αμαλία Τσεκούρα), την όμορφη και πονηρούλα υπηρέτρια της Κόμισσας Αλμαβίβα (Αντιγόνη Φρυδά). Ενώ οι δυο πρωταγωνιστές μας προετοιμάζονται για τον επικείμενο γάμο τους, η Σουζάνα αποκαλύπτει στον Φίγκαρο το πάθος του Κόμη για το πρόσωπό της και εκεί είναι που θα αρχίσει ένα μεγάλο παιχνίδι εκδίκησης και τιμωρίας, παρεξηγήσεων, αλλά και φοβερών αποκαλύψεων με διάρκεια μιας μέρας. Οι δεκατρείς ήρωες της παράστασης μπλέκονται μεταξύ τους σε ένα πολύχρωμο πανηγύρι και, σχηματίζοντας πολλοί από αυτούς μπερδεμένα ερωτικά τρίγωνα, δημιουργούν μια φαντασμαγορική σάτιρα που ναι μεν γράφτηκε το 1784, αλλά μπορεί κάλλιστα να συνομιλήσει με ευκολία με το σήμερα.

Το θεατρικό έργο του Μπομαρσέ «Ο γάμος του Φίγκαρο», με την εναλλακτική ονομασία «Η τρελή μέρα», αποτελεί μέρος της «Τριλογίας του Φίγκαρο» και συνέχεια του γνωστότατου έργου «Ο κουρέας της Σεβίλλης», ενώ έχει μεταφερθεί στο «οπερετικό» σανίδι από τον Βόλφγκανγκ Αμαντέους Μότσαρτ. Όντας ένα έργο κλασικό για το γαλλικό ρεπερτόριο, ο «Γάμος του Φίγκαρο» αρχικά είχε απαγορευτεί λόγω του τολμηρού του αισθησιασμού και της ζωηρής του κωμικότητας, που από τους κόλπους της άφηνε να αναδυθούν ήθη και αρχές ελευθεριάζουσες, προαναγγέλλοντας ταυτόχρονα την Γαλλική Επανάσταση. Αυτό το έργο το πολιτικά ερωτικό και ερωτικά πολιτικό, όπως σημειώνει και ο σκηνοθέτης του και σημερινός καλλιτεχνικός διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου Στάθης Λιβαθινός, έρχεται να παρουσιάσει τον προσωπικό αγώνα του κάθε ανθρώπου που αναζητά την ευτυχία του και να καταδικάσει, με όπλα του την σάτιρα, το χιούμορ και την ειρωνεία, τις ταξικές διαφορές, το κυνήγι του πλουτισμού, τις παραβάσεις των ισχυρών σε βάρος των αδύναμων και ποικίλα άλλα φλέγοντα ζητήματα του τότε και του τώρα.

Τολμώ να πω πως με παραξένεψε το γεγονός πως, παρά τον ενθουσιασμό τον δικό μου και των συνδαιτυμόνων μου, καθώς και παρά την θερμότατη αντιμετώπιση της παράστασης από τους κριτικούς, το εγχείρημα του Λιβαθινού και της ομάδας του συχνά αποδοκιμάζεται στις διάφορες σελίδες από το κοινό. Αφενός καταλαβαίνω πως ίσως τα 150 λεπτά της παράστασης και η περίπλοκη, σε ορισμένα σημεία, πλοκή, μπορεί τελικώς και να κουράσουν ορισμένους, αφετέρου δεν δέχομαι να ενταχθώ στο πλευρό εκείνων που βρίσκουν την δραματουργική επεξεργασία του Λιβαθινού άκρως αναχρονιστική και γι’ αυτό το λόγο, όπως υποστηρίζουν, άτοπη. Σε κάθε περίπτωση, το κλίμα του έργου μπορεί να παραλληλιστεί με τρόπο φυσικό, σχεδόν, με αυτό που επικρατεί στην σημερινή Ελλάδα, καθώς μάλιστα και οι ήρωές του, υπό την μορφή καρικατούρων, μας θυμίζουν πρόσωπα που έχουμε τη δυνατότητα να συναντήσουμε στην καθημερινότητάς μας. Την ίδια στιγμή, οι ηθοποιοί δίνουν όλο τους το «είναι» επί σκηνής, όντας άκρως εκφραστικοί και καταφέρνοντας να συνδυάσουν την ερμηνεία των ρόλων τους με χαριτωμένες κινήσεις, ακόμα και ντελικάτα ακροβατικά. Υπάρχει αναμφισβήτητα μια διάχυτη μουσικότητα στο έργο, η οποία τονίζεται από τις μελωδικές φωνές των πρωταγωνιστών και συνοδεύεται από την ζωντανή ερμηνεία του μουσικού σχήματος AntArtes (Αλέξης Κωτσόπουλος και Νίκος Καρύδης). Στο τέλος της παράστασης και εκεί που οι θεατές ξεσπούν σε χειροκροτήματα, συνειδητοποιείς πως αυτό που μόλις παρακολούθησες δεν ήταν απλώς μια θεατρική παράσταση, αλλά ένα καλοδουλεμένο θέαμα που δικαίως θα μπορούσες να χαρακτηρίσεις φαντασμαγορικό!

Ο γάμος του Φίγκαρο - 3

Υ.Γ. Μετά από μια βδομάδα που έχω δημοσιεύσει το άρθρο, οφείλω να προβώ στις εξής διευκρινίσεις, καθώς φαίνεται πως, άθελά μου, μπέρδεψα τους περισσότερους αναγνώστες. Για να μην μακρηγορώ άλλο, πρέπει να τονίσω πως αυτό το εγχείρημα του Λιβαθινού είναι μια αυθεντική θεατρική παράσταση βασισμένη εξ ολοκλήρου στο θεατρικό έργο του Μπομαρσέ «Ο Γάμος του Φίγκαρο», το οποίο στην συνέχεια ενέπνευσε τον Μότσαρτ να γράψει την ομώνυμη όπερα. Οπότε, το έργο που παρουσιάζεται αυτή τη στιγμή στο Μέγαρο Μουσικής, ναι μεν έχει μουσικά στοιχεία, αλλά σε καμιά περίπτωση δεν χαρακτηρίζεται ως όπερα ή μιούζικαλ… Συγγνώμη για την οποιαδήποτε παραπληροφόρηση, οι προθέσεις μου σε καμία περίπτωση δεν ήταν τέτοιου τύπου.

Πληροφορίες και κριτικές για την παράσταση στη σελίδα του Αθηνοράματος, εδώ!