Θέρος, το κινηματογραφικό (μέρος Ι)

Θες η καλοκαιρινή ραστώνη που οδηγεί πολλούς από εμάς στην αναζήτηση και παρακολούθηση παντός είδους φιλμ προς απασχόληση του ταλαιπωρημένου απ’ τον καύσωνα μυαλού μας; Θες τα θερινά σινεμά που δίνουν νέα πνοή στις ζεστές νύχτες μας, γεμίζοντάς τες με όμορφες εικόνες και νοσταλγικές αναμνήσεις; Η αλήθεια είναι πως κανείς δεν μπορεί να απαντήσει με σιγουριά στο πώς στην σκέψη του Έλληνα καλοκαίρι και κινηματογράφος έχουν συνδεθεί τόσο στενά αναμεταξύ τους και μάλιστα με δεσμούς άρρηκτους. Το μόνο βέβαιο είναι πως ο καθένας από εμάς ακόμα και το πιο θερμό βράδυ του Αυγούστου, ακόμα και εβρισκόμενος στην καρδιά της πολύβουης πρωτεύουσας θα απολάμβανε με ευχαρίστηση ένα καλό φιλμ που θα ήταν ικανό να του μεταφέρει το καλοκαιρινό εκείνο αίσθημα που το κλεινόν άστυ του στέρησε. Εμείς, εγκλωβισμένοι επίσης σε μια μεγαλούπολη που βράζει, επιλέγουμε έξι αγαπημένα φιλμ καλοκαιρινής θεματικής με την ελπίδα να προσφέρουμε μέσω αυτής της διμερούς αφιέρωσης έστω και μια σύντομη ανάσα δροσιάς στον κάθε αναγνώστη που δεν κατάφερε να απολαύσει ακόμα τον ήλιο και την θάλασσα.

  • Stand by Me (1986)

Better

Βασιζόμενο στη νουβέλα “The Body” του επονομαζόμενου μετρ του τρόμου Stephen King, το φιλμ αυτό του Rob Reiner κατάφερε να καθιερωθεί ως κλασικό, λαμβάνοντας ήδη από τις πρώτες μέρες της κυκλοφορίας του τόσο την αγάπη του κοινού όσο και την εκτίμηση των κριτικών. Έχοντας στην κατοχή του μια υποψηφιότητα για Όσκαρ καλύτερου διασκευασμένου σεναρίου και ποικίλες ακόμα διακρίσεις, το Stand by Me αποτελεί μέχρι και τις μέρες μας μια ταινία-ύμνο για την παιδική φιλία, αλλά και για το πέρασμα από την ανέμελη αθωότητα στην σκληρή πραγματικότητα της ενήλικης ζωής. Οι πρωταγωνιστές μας, μια παρέα τεσσάρων αγοριών στην προεφηβεία που μεγαλώνουν σε μια επαρχιακή πόλη του Όρεγκον, έρχονται αντιμέτωποι με την μεγαλύτερη περιπέτεια της ζωής τους λίγες μέρες πριν την λήξη του καλοκαιριού του 1959, καθώς αποφασίζουν να επιχειρήσουν μια διήμερη εκδρομή στο δάσος προς αναζήτηση του πτώματος ενός αγοριού, το οποίο συνθλίφτηκε από διερχόμενο τραίνο. Επικίνδυνες παγίδες, άσπονδοι εχθροί, αλλά και ανιδιοτελείς πράξεις αυτοθυσίας συνθέτουν τον κινηματογραφικό καμβά μιας νοσταλγικά παιχνιδιάρας και βαθύτατα συγκινητικής ιστορίας.

  • Do the Right Thing (1989)

Mookie

Αν και πλέον όλοι φαίνεται να γνωρίζουν εξαρχής πως όταν ο Spike Lee αναλαμβάνει ρόλο σκηνοθέτη το αποτέλεσμα που προκύπτει είναι το λιγότερο αξιοπρεπές, πίσω στο 1989 κανείς δεν περίμενε πως ο 32χρονος τότε Αμερικανός δημιουργός ήταν ικανός όχι μόνο να βρεθεί πίσω από  την κάμερα, αλλά επιπλέον να συγγράψει και να πρωταγωνιστήσει σε ένα φιλμ που έμελε να αλλάξει συλλήβδην τον ρουν της μέχρι τότε κινηματογραφικής ιστορίας. Διαλέγοντας ως σκηνικό της ιστορίας του το γκέτο της συνοικίας του Μπρούκλιν της Νέας Υόρκης κατά την διάρκεια της πιο καυτής ημέρας του καλοκαιριού, ο Lee βρίσκει την κατάλληλη αφορμή να μιλήσει για την μισαλλοδοξία, τον ρατσισμό και την δίχως φραγμούς βία που υποβόσκει για να ξεσπάσει με την πρώτη ευκαιρία. Απαλλαγμένος από πάσης φύσεως τάσεις προς ωραιοποιήσεις και με όπλο του τον ρεαλισμό, ο αφροαμερικανός καλλιτέχνης πλάθει σωρεία πολυφυλετικών χαρακτήρων, ξεδιπλώνοντας θέματα-μοτίβα που θα τον απασχολούσαν καθ’ όλη την διάρκεια της μεταγενέστερης φιλμογραφίας του.

  • Ο Άγνωστος της Λίμνης (2013)

Yeah

Τι θα έκανες αν ανακάλυπτες πώς ο άνθρωπος με τον οποίο είσαι ερωτευμένος είναι κατά συρροή δολοφόνος; Από αυτήν την σκέψη αφορμάται η ταινία του Γάλλου σκηνοθέτη και σεναριογράφου Alain Guiraudie, η οποία εξερευνά όχι μόνο την φονική ιδιοσυγκρασία ενός ανελέητου ανθρώπου, αλλά παράλληλα το παράδοξο της φύσης ενός άνδρα τυφλωμένου από το ερωτικό πάθος, ο οποίος ενδίδει στο κάλεσμα της καρδιάς του χωρίς να υπολογίζει τις καταστροφικές συνέπειες. Το επιτυχημένο αυτό κράμα δράματος, ρομάντζου και θρίλερ διαδραματίζεται σ’ ένα περιβάλλον άκρως θερινό και ειδυλλιακό εντός του οποίου μπορεί να ανθίσει ο πιο μεγάλος έρωτας αναμεταξύ δύο ομοφυλόφιλων αντρών, αλλά και να καμουφλαριστεί το πιο ειδεχθές έγκλημα. Ορθά χαρακτηριζόμενο ως φιλμ χιτσκοκικών προδιαγραφών, το βραβευμένο στο Φεστιβάλ των Καννών L’ Inconnu du Lac αποτελεί ένα τολμηρό queer διαμαντάκι που στέκει ισάξια πλάι σε ταινίες παρόμοιας θεματικής, όπως τα εξίσου αισθησιακά My Beautiful Laundrette και Brokeback Mountain.

Καλό σαββατοκύριακο και καλές προβολές!

5 ελληνικά νεο-νουάρ που αξίζει να δείτε

Αναδημοσίευση από το πολύτιμο SpoilerAlert

Το νεο-νουάρ αποτελεί, κατά κάποιο τρόπο, μια ανανεωμένη και εκμοντερνισμένη μεταφορά του κλίματος των κλασικών νουάρ του 1940 και 1950 στο σήμερα. Ταινίες όπως τα The Usual Suspects και Reservoir Dogs από τις ΗΠΑ ή το ιαπωνικό Sonatine αποτελούν σημεία αναφοράς, αλλά το είδος ανθεί και έξω από τα μεγάλα στούντιο του εξωτερικού. Στην Ελλάδα, φαίνεται ότι υπάρχει αυξανόμενο ενδιαφέρον των σκηνοθετών για αυτό και με τον καιρό έχουν προκύψει ορισμένα διαμαντάκια. Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι συχνά το εγχώριο νέο-νουάρ θίγει με ανακουφιστική διακριτικότητα κοινωνικά ζητήματα της σύγχρονης Ελλάδας.

Screen-Shot-2017-07-18-at-10.36.04-copy

Η Εποχή των Δολοφόνων (1993)

Δύο κολλητοί φίλοι, άσσοι στο άθλημα της σκοποβολής, προσεγγίζονται από έναν σκοτεινό τύπο και καταλήγουν να γίνουν επαγγελματίες εκτελεστές. Μια γκανγκστερική ταινία που, παρότι είναι άνευρη σε ορισμένα σημεία, αποζημιώνει τον θεατή με το ταλαντούχο καστ και την καλή χρήση των κλισέ του είδους. Α, και το soundtrack είναι από τον Αγγελάκα και τις Τρύπες, οι οποίοι εμφανίζονται σε ουκ ολίγες σκηνές.

Screen-Shot-2017-07-18-at-10.36.11-copy

Οι Αισθηματίες (2014)

Αρχαιοκαπηλία, bromance, εκδικητικοί νταβατζήδες και ένα ή, μάλλον, δύο τραγικά τέλη. Αυτό είναι με λίγες λέξεις το ζουμί της τελευταίας ταινίας του Νίκου Τριανταφυλλίδη. Θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως ένα ρομαντικό δραματικό νουάρ, καθώς ο σκηνοθέτης ακολουθεί δύο καταδικασμένους έρωτες στον υπόκοσμο της σύγχρονης Αθήνας. Ωραίο characterization, πολύ καλές ερμηνείες από όλους τους συντελεστές και μια ελαφριά γεύση καλτ.

Screen-Shot-2017-07-18-at-10.36.16-copy

Το Μικρό Ψάρι (2014)

Ο Γιάννης Οικονομίδης αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους σκηνοθέτες του σημερινού ελληνικού σινεμά και Το Μικρό Ψάρι είναι ένας από τους λόγους. Το βράδυ υπάλληλος σε αρτοποιείο, το πρωί ψυχρός εκτελεστής, ο πρωταγωνιστής είναι ένας μοναχικός άνθρωπος, που παρά την εγκληματική του ζωή διατηρεί έναν προσωπικό κώδικα αρχών. Ο Βαγγέλης Μουρίκης, σε μία από τις καλύτερες στιγμές του, ενώ το επίσης ικανότατο καστ και η λιτή σκηνοθεσία συμπληρώνουν το παζλ.

Screen-Shot-2017-07-18-at-10.36.31-copy

The Republic (2015)

Ένας νεαρός αποφασίζει να εκδικηθεί τη δολοφονία του μικρού του αδελφού και μπλέκεται με το διαφθαρμένο πολιτικοοικονομικό γίγνεσθαι της χώρας. Περισσότερο μια ταινία δράσης, παρά νεο-νουάρ, το The Republic περιέχει εντυπωσιακές σκηνές, ενώ πού και πού θυμίζει λίγο Tarantino. Η πλοκή είναι σαφώς χιλιοειπωμένη, αλλά η μεταφορά της στην ελληνική πραγματικότητα έχει γίνει με πραγματικά αξιόλογο τρόπο.

Screen-Shot-2017-07-18-at-10.36.36-copy

Τετάρτη 04:45 (2015)

Ένας μεσήλικας οικογενειάρχης κινδυνεύει να χάσει το μπαρ που με τόσο κόπο κατάφερε να στήσει, λόγω χρεών σε Ρουμάνο τοκογλύφο. Ο Αλέξης Αλεξίου μας προσφέρει ένα άρτιο φιλμ με υποβόσκοντα, αλλά πανταχού παρόντα κοινωνικό σχολιασμό, βίαιο και ελαφρώς στυλιζαρισμένο. Από τη μεριά του, ο Στέλιος Μάινας μας αποδεικνύει γιατί θεωρείται από τους κορυφαίους Έλληνες ηθοποιούς και ο συνήθως κωμικός Δημήτρης Τζουμάκης στέκεται επάξια δίπλα του.

Οι ταινίες της εβδομάδας (6/7)

Εγκαίνια καινούργιας στήλης με σκοπό την εβδομαδιαία ενημέρωση του αναγνωστικού κοινού σχετικά με τις νέες προβολές στις κινηματογραφικές αίθουσες. Μάλιστα, ας το θέσουμε μάλλον πιο απλά και κατανοητά. Ο κινηματογράφος ψυχορραγεί και εγώ έχω το ηθικό καθήκον να τον αποτελειώσω. Με γεια μας!

Έξι οι νέες ταινίες της εβδομάδας και, παρά τον μικρό τους αριθμό, καταπιάνονται με πολλά και διάφορα θέματα. Αμερικανικός εμφύλιος, υπερδυνάμεις, έρωτες και πτήσεις είναι μέσα στο κινηματογραφικό πρόγραμμα.

Spiderman: Η Επιστροφή στον Τόπο του

Άλλος ένας Spiderman από τους πολλούς. Και εμένα τι με νοιάζει; (εδώ ‘χει πάντα ήλιο). Αυτή ήταν η πρώτη μου σκέψη βλέποντας το trailer της τρίτης κατά σειρά προσπάθειας του Hollywood να ζωντανέψει τον marvelικό χαρακτήρα. Αυτή την φορά, μετά τον γλυκανάλατο Maguire και τον ασυμπάθηστο Garfield, ήρθε η σειρά του μέχρι τώρα τουλάχιστον συμπαθέστατου Tom Holland. Σε αυτή την ταινία ο Peter Parker είναι έφηβος και το είδωλο του είναι ο Tony Stark, με την καθοδήγηση του οποίου προσπαθεί να γίνει ο Spiderman της διπλανής πόρτας. Το άλλο με τον Τοτό το ξέρετε; Το καλύτερο σημείο της ταινίας βέβαια είναι ο κακός, ο Vulture. Μεταλλικά φτερά και δεν συμμαζεύεται για τον Michael Keaton, που μετά τον Birdman (2013) το όνειρό του να βγάλει φτερά και να πετάξει συνεχίζεται με απόλυτη επιτυχία.

Η Αποπλάνηση

Με το βραβείο σκηνοθεσίας φρέσκο ακόμα στα χέρια της, η Sofia Coppola έρχεται αγκαζέ με την Nicole Kidman και τον Colin Farrell για να μας αποπλανήσουν. Οικοτροφείο θηλέων στον Νότο περισυλλέγει τραυματία στρατιώτη του Βορρά κατά την διάρκεια του Αμερικανικού Εμφυλίου. Καταλαβαίνετε τι μέλλει γενέσθαι φαντάζομαι. Παρόλο που δεν της φαίνεται, η Αποπλάνηση είναι ουσιαστικά remake μιας ταινίας του Don Siegel που πρωτοβγήκε στις αίθουσες το 1971. Οι κακιές (για την Sofia) γλώσσες λένε ότι του Siegel είναι λίγο καλύτερη.

Απροσδόκητος Έρωτας

Diane Keaton και Brendan Gleeson ερωτεύονται. Ο Απροσδόκητος Έρωτας είναι για εκείνη την θεία, την χηρεύσασα, που γλυκοκοιτάει τον γκρινιάρη παππού του άλλου τετραγώνου. Ναι, μόνο για εκείνη και εκείνον. Οποιοσδήποτε άλλος μάλλον θα σκυλοβαρεθεί στην συγκεκριμένη ταινία.

Ο Πιλότος 

Αργεντινή, 1977. Πιλότος που αναλαμβάνει πτήσεις θανάτου στα χρόνια του Βρόμικου Πολέμου αποφασίζει να ξεφύγει από αυτή την μαύρη σελίδα και κρύβεται σε μια απομακρυσμένη πόλη. Όπως λέει και το ρητό όμως ουδέν κρυπτόν υπό τον ήλιον. Ιστορία σίγουρα ενδιαφέρουσα, σκηνοθεσία όχι και τόσο.

Πώς να Γίνεις Λατίνος Εραστής

Μεξικανός ζιγκολό που προσεγγίζει μόνο πλούσιες γηραιές κυρίες μένει ξαφνικά μπουκάλα όταν η επί 25 χρόνια ερωμένη του του δίνει τα παπούτσια στο χέρι διαλέγοντας έναν πολύ μικρότερο άνδρα. Μόνος και απένταρος αναγκάζεται να αναζητήσει την αδερφή και τον ανιψιό του με τους οποίους για πολλά χρόνια δεν είχαν σχέσεις. Ναι. Όχι. Δεν ξέρω.

Τι Όμορφη Μέρα Θεέ Μου!

Άνδρας αναλαμβάνει την φύλαξη καθεδρικού ναού και ερωτεύεται μουσουλμάνα που θέλει να ανατινάξει το άγαλμα – σύμβολο του ναού. Ιταλική χαζοκομεντί που δεν πείθει ούτε την μάνα του σκηνοθέτη. Είχαμε τους Γάλλους, τώρα έχουμε και τους Ιταλούς. Σωθήκαμε.

Προσπάθησα να τα πω απλά, λιτά και αστεία. Αν δεν τα κατάφερα, τι να κάνουμε ρε παιδιά, η ζέστη φταίει. Καλές προβολές ό,τι κι αν δείτε.

Ο Δεκάλογος ενός κινηματογραφιστή

Σαν σήμερα, 27/6, γεννήθηκε στη Βαρσοβία ο χαλκέντερος Krzysztof Kieslowski, κατά πολλούς ένας από τους σπουδαιότερους ευρωπαίους κινηματογραφιστές, κατά με ο σπουδαιότερος. Εξεταστική και λοιποί παράγοντες δυστυχώς δεν μου επιτρέπουν να γράψω κάποιο κείμενο που να αρμόζει στο μύθο του καλλιτέχνη και στην μεγάλη αδυναμία που του έχω. Ακολουθεί, λοιπόν, μια αναδημοσίευση ενός άρθρου από το tvxs με την παρουσίαση των γνωστότερων (και ίσως σπουδαιότερων) έργων του σκηνοθέτη.

Ο Κριστόφ Κισλόφσκι (27 Iουνίου 1941 – 13 Μαρτίου 1996) υπήρξε μία από τις κυρίαρχες κινηματογραφικές μορφές του Ευρωπαϊκού αλλά και του Παγκόσμιου Κινηματογράφου.

Γεννημένος στη Βαρσοβία, υπήρξε ένας σπουδαίος καλλιτέχνης και μαέστρος της έβδομης τέχνης την οποία και υπηρέτησε με δημιουργική συνέπεια. Μέσα από τις ταινίες του, ο Κισλόφσκι κατάφερε αφενός να στηρίξει τον δισυπόστατο χαρακτήρα της ανθρώπινης ψυχής και αφετέρου, να σχολιάσει μοναδικά τις άπειρες δυνατότητες της ανθρώπινης ύπαρξης.

Στη σύντομη, αλλά πλούσια σε κινηματογραφικό έργο ζωή του, ο Κριστόφ Κισλόφσκι διερεύνησε σε βάθος το εύθραυστο τοπίο της ανθρώπινης ύπαρξης, κύριο τροφοδότη της ηθικής προβληματικής και της φιλοσοφικής διάστασης, που διατρέχουν όλο το έργο του.

Το έργο του Κισλόφσκι, συνεπές και άμεσα συνδεδεμένο με κοινωνικά και πολιτικά ζητήματα, ακολούθησε τους ανθρώπους της διπλανής πόρτας στην πάλη τους για επιβίωση, αναδεικνύοντας διαφορετικές πτυχές της πολωνικής ζωής και κουλτούρας. Στις αρχές της δεκαετίας του ’70, ο κινηματογραφιστής συγκαταλεγόταν ήδη στους βασικούς εκπροσώπους του νέου κύματος του πολωνικού ντοκιμαντέρ.

Μολονότι τα πρώτα του έργα δεν ήταν έντονα πολιτικά, ο Κισλόφσκι αντιλήφθηκε σύντομα ότι η έντιμη απεικόνιση της σύγχρονης πολωνικής πραγματικότητας αποτελούσε ευθύ πολιτικό σχόλιο, γεγονός που τον έφερε σε σύγκρουση με το κομμουνιστικό καθεστώς.

Αυθεντικός auteur, ο Κισλόφσκι δημιούργησε έργο που αναλύθηκε σε βάθος, αποφεύγοντας σχηματικές ερμηνείες. Η κάμερά του ταλαντεύτηκε ανάμεσα στο αναπόφευκτο και το παράδοξο, άγγιξε ιδεολογίες και μύθους, διεισδύοντας στις ανήλιες πλευρές της ίδιας της ζωής. Έφυγε από αυτήν, στις 13 Μαρτίου του 1996…

Κυρίαρχη κινηματογραφική μορφή της Ανατολικής Ευρώπης και δεινός μυθοπλάστης, ο Κισλόφσκι άφησε σημαντική παρακαταθήκη κι ένα έργο που αναγνωρίστηκε διεθνώς και αγαπήθηκε ιδιαίτερα. Το κεφάλαιο «Σινεμά», άνοιξε για τον δημιουργό με τις ταινίες τεκμηρίωσης, στις οποίες αποτύπωσε το ασφυκτικό πολιτικό καθεστώς της χώρας του.

Μετά τις σπουδές του στην Κινηματογραφική Σχολή του Λοτζ, φυτώριο για τον πολωνικό κινηματογράφο, ο Κισλόφσκι πειραματίστηκε με τα όρια του ντοκιμαντέρ. Κάθε βήμα του συνιστούσε κι ένα ταξίδι στο ανθρώπινο πνεύμα, μια κινηματογραφική διαδρομή που έθετε ηθικά διλήμματα, επιχειρώντας ταυτόχρονα να βρει τη λύση τους.

Με τα πρώτα του καρέ σε άσπρο και μαύρο, ο σκηνοθέτης άρχισε να αναπτύσσει το ιδιαίτερο κινηματογραφικό του ύφος, επιλέγοντας να προσεγγίσει θεματικά την αντίξοη καθημερινότητα των κατοίκων της πόλης, των εργατών, αλλά και των στρατιωτών.

Το 1966 ο Κισλόφσκι γύρισε την πρώτη μικρού μήκους ταινία το «Tramwaj» (1966). Το 1969 αποφοίτησε από την περίφημη Κινηματογραφική Σχολή του Λοντζ έχοντας γυρίσει τέσσερις ταινίες μικρού μήκους και για τα επόμενα χρόνια σκηνοθέτησε αρκετά ντοκιμαντέρ.

Η πρώτη του μεγάλου μήκους ταινία μυθοπλασίας είναι το «Personel» του 1975. Η συγκεκριμένη ταινία όπως και η επόμενή του «Το Σημάδι» του 1976, είναι έργα κοινωνικού ρεαλισμού μ’ ένα εξαιρετικά μεγάλο επιτελείο ηθοποιών.

Στο ίδιο μοτίβο κινείται και με τις ταινίες, «Ερασιτέχνης Κινηματογραφιστής» του 1979 και «Blind Chance» («Przypadek» – γυρίστηκε το 1981 αλλά εξαιτίας λογοκρισίας προβλήθηκε το 1987) – μόνο που εδώ δίνει έμφαση περισσότερο στο άτομο παρά στο κοινωνικό σύνολο.

Η ταινία «Δίχως Τέλος» του 1984, είναι ίσως η πιο ξεκάθαρη, πολιτικά, ταινία του, ενώ ο περίφημος κύκλος ταινιών με γενικό τίτλο «Ο Δεκάλογος» αποτελείται από ισάριθμες μικρού μήκους ταινίες διάρκειας μίας ώρας, εμπνευσμένες από τις Δέκα Εντολές. Από αυτόν τον κύκλο ταινιών προέκυψαν και οι μεγαλύτερου μήκους αριστουργηματικές εκδοχές του πέμπτου και έκτου επεισοδίου με τον τίτλο «Μικρή Ιστορία για έναν Φόνο» το 1988 και «Μικρή Ερωτική Ιστορία» της ίδιας χρονιάς.


Ο «Δεκάλογος», είναι το έργο που εδραίωσε οριστικά τη διεθνή φήμη του Κισλόφσκι. Αυτή η πρωτότυπη σειρά αναπαριστά τις βιβλικές δέκα εντολές. Κάθε μία από τις ιστορίες είναι συνδεδεμένη με το θέμα κάποιας εντολής.

Εξαιτίας της φόρμας του, όλοι οι θεατές συγκινούνται από την ταινία, ανεξαρτήτως της κοσμοθεωρίας τους ή των θρησκευτικών τους πεποιθήσεων. Κάθε φορά που τον ρωτούσαν για την επιλογή του θέματος, ο σκηνοθέτης απαντούσε κοφτά: «Αξίζει να θυμόμαστε αυτές τις δέκα τόσο καλογραμμένες προτάσεις. Πρέπει να υπάρχει κάποιο σημείο αναφοράς, κάποιο αντικειμενικό κριτήριο…».

Τον Νοέμβριο του 2013 είχαμε ευτυχώς την ευκαιρία να θυμηθούμε και να παρακολουθήσουμε στη μεγάλη οθόνη το μοναδικό αυτό έργο του Κριστόφ Κισλόφσκι, στο πλαίσιο του 54ου Διεθνούς Κινηματογραφικού Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης. Αναλυτικά οι δέκα δημιουργίες που αποτελούν τον «Δεκάλογο» του Κριστόφ Κισλόφσκι, είναι οι εξής:

  • Δεκάλογος 1 – «Εγώ ειμί Κύριος ο Θεός σου, ουκ έσονται σοι θεοί έτεροι πλην εμού»
  • Δεκάλογος 2 – «Ου λήψει το όνομα του Κυρίου του Θεού σου επί ματαίω»
  • Δεκάλογος 3 – «Εξ ημέρας έργα και ποιήσεις πάντα τα έργα σου. Τη δε ημέρα τη εβδόμη σάββατα Κυρίω τω Θεώ σου»
  • Δεκάλογος 4 – «Τίμα τον πατέρα σου και την μητέρα σου, ίνα ευ σοι γένηται και ίνα μακροχρόνιος γένη επί της γης»
  • Δεκάλογος 5 – «Ου φονεύσεις»
  • Δεκάλογος 6 – «Ου μοιχεύσεις»
  • Δεκάλογος 7 – «Ου κλέψεις»
  • Δεκάλογος 8 – «Ου ψευδομαρτυρήσεις κατά του πλησίον σου μαρτυρίαν ψευδή»
  • Δεκάλογος 9 – «Ουκ επιθυμήσεις την γυναίκα του πλησίον σου»
  • Δεκάλογος 10 – «Ουκ επιθυμήσεις την γυναίκα του πλησίον σου»

Ωστόσο, οι ταινίες που τον έκαναν γνωστό στο ευρύ κοινό και του χάρισαν τη διεθνή αναγνώριση είναι οι τέσσερις τελευταίες δημιουργίες της ζωής του: «Η Διπλή Ζωή της Βερόνικα» του 1991 και βέβαια ο πασίγνωστος κινηματογραφικός κύκλος, «Τρία Χρώματα: η Μπλε, η Λευκή και η Κόκκινη Ταινία» που γυρίστηκαν το χρονικό διάστημα 1993-94.


Στην «Μπλε«, μία γυναίκα χάνει σε αυτοκινητιστικό ατύχημα την πεντάχρονη κόρη της και τον άνδρα της, διάσημο μουσικοσυνθέτη. Αποσύρεται σε διαμέρισμα, χαμένη στην ανωνυμία της μεγαλούπολης. Όμως, διάφοροι οιωνοί την ωθούν να ολοκληρώσει μια ημιτελή σύνθεση του συζύγου της: τον ύμνο για την ενοποίηση της Ευρώπης. Πρωταγωνιστούν: Ζιλιέτ Μπινός, Εμανουέλ Ριβά, Μπενουά Ρεζάν.

Στη «Λευκή«, όταν η Γαλλίδα σύζυγός του κερδίζει την αγωγή διαζυγίου, ένας Πολωνός βρίσκεται στο Παρίσι άστεγος και χωρίς χρήματα. Με τη βοήθεια ενός συμπατριώτη του επιστρέφει στη Βαρσοβία. Ξεκινά από το μηδέν, γίνεται πλούσιος και σχεδιάζει μια πρωτότυπη εκδίκηση. Με τους: Ζιλί Ντελπί, Γιάνους Γκάζος, Ζμπίγκνιου Ζαματσόφσκι.

Στην «Κόκκινη«, μεταφερόμαστε στη σύγχρονη Γενεύη όπου μία κοπέλα χτυπά με το αυτοκίνητό της ένα σκυλί. Ιδιοκτήτης του ζώου είναι κάποιος συνταξιούχος δικαστής που έχει ως χόμπι την υποκλοπή τηλεφωνικών συνδιαλέξεων. Παρακολουθώντας σκόρπιες συνομιλίες αγνώστων, η Βαλεντίν αρχίζει να αμφιβάλλει κατά πόσον ο άνθρωπος με τον οποίο έχει δεσμό την αγαπά. Πρωταγωνιστούν: Ιρέν Ζακόμπ, Ζαν Λουί Τρεντινιάν, Ζαν Πιέρ Λορί.

Στη «Διπλή Ζωή της Βερόνικα» ο Κριστόφ Κισλόφσκι, έχοντας ως αφετηρία το αξίωμα για την αθανασίας της ψυχής, κινηματογραφεί μοναδικά τη διαδρομή της ανάμεσα σε δύο γυναικείες υπάρξεις, τόσο διαφορετικές, αλλά και τόσο ταυτόσημες…


Η Βερόνικα και η Βερονίκ έχουν γεννηθεί την ίδια ημέρα. Μοιάζουν σαν δύο σταγόνες νερό, ασχολούνται και οι δύο με το τραγούδι, αλλά δεν γνωρίζει η μία την άλλη. Η Βερόνικα ζει στην Πολωνία και επιμένει να ακολουθήσει τραγουδιστική καριέρα αν και ξέρει ότι αυτό επιβαρύνει τη λειτουργία της καρδιάς της και θέτει σε κίνδυνο τη ζωή της.

Η Βερονίκ ζει στη Γαλλία και όταν ανακαλύπτει τους κινδύνους που κρύβει η ενασχόλησή της με το τραγούδι, προτιμά να περιορίσει τις φιλοδοξίες της και να γίνει δασκάλα μουσικής. Μια μέρα θα ανακαλύψει τυχαία, σε κάποιες φωτογραφίες που είχε βγάλει σ’ ένα ταξίδι της στην Πολωνία, την ύπαρξη της «σωσία» της.

Μία σπουδαία ταινία, με πανέμορφες μουσικές από τον Ζμπίγκνιεφ Πράισνερ, ασύλληπτη φωτογραφία από τον Slawomir Idziak, αλλά κυρίως με την υπέροχη Ιρέν Ζακόμπ να καθηλώνει στον διπλό ρόλο δύο γυναικών που ενώ δεν γνωρίζονται, νιώθουν και δρουν ως προέκταση η μία της άλλης.

Η «Διπλή Ζωή της Βερόνικα» διερευνά ιδέες όπως η ταυτότητα, το προαίσθημα, οι ανθρώπινες σχέσεις και κυρίως, η ψυχή. Μία γυναίκα μοιρασμένη σε δύο σώματα, η μια στην Πολωνία, η άλλη στο Παρίσι μπλέκονται, μπερδεύονται, αλληλοεξαρτώνται και αλληλοκαθορίζονται, παρόλο που δεν συναντιούνται ποτέ…

Η ταινία εξελίσσεται μεταξύ Πολωνίας και Γαλλίας και από αυτή την άποψη κουβαλάει και πολλά αυτοβιογραφικά στοιχειά του ίδιου του δημιουργού. Παρόλα αυτά, η βασική ιδέα του δίπολου που κυριαρχεί στην ταινία, ξεφεύγει από το σχήμα του σωσία ή του alter ego  όπως έχει χρησιμοποιηθεί συχνά πυκνά από το ψυχολογικό θρίλερ και τον κινηματογράφο του φανταστικού.


Εδώ ο Κριστόφ Κισλόφσκι χρησιμοποιεί έντονα το διφορούμενο, αλλά και τον υπαινιγμό, αφενός για να στηρίξει τον δισυπόστατο χαρακτήρα της ανθρώπινης ψυχής και αφετέρου, για να σχολιάσει τις άπειρες δυνατότητες της ύπαρξης.

Έτσι κι αλλιώς, είναι κοινός τόπος, ότι σχεδόν όλες οι ταινίες του Πολωνού σκηνοθέτη, διατρέχονται από ηθικά διλήμματα που αναγκάζουν τους ήρωες τους να αγωνιούν για την ύπαρξή τους.

«Αυτό που προσπαθώ να συλλάβω είναι… ίσως η ψυχή. Σε κάθε περίπτωση,  μία αλήθεια που εγώ ο ίδιος δεν έχω βρει. Ίσως τον χρόνο που κυλάει και δεν αιχμαλωτίζεται ποτέ».

Κριστόφ Κισλόφσκι

*Ανασημοσίευση από το tvxs.gr

Τρεις ταινίες για την Κούβα

Επειδή είναι άλλο να διαβάζεις για έναν τόπο και άλλο να τον βλέπεις, αποφάσισα μετά το Παρελθόν χαμένο στην ομίχλη να παρατείνω το νοητό ταξίδι μου στην Κούβα μιλώντας για ορισμένες ταινίες που γυρίστηκαν εκεί. Οι επιλογές είναι λίγες, αλλά δεν αποκλείεται ένα ακόμα ταξίδι στην βασίλισσα της Καραϊβικής στο κοντινό μέλλον. Προσπάθησα οι επιλογές να μην ανήκουν μονάχα σε ένα είδος και να καλύπτουν όσο το δυνατόν περισσότερο ιστορικά και κοινωνικά τον συγκεκριμένο τόπο. Διάλεξα λοιπόν μια παιδική, μια αρκετά γνωστή των τελευταίων χρόνων και ένα σινεφίλ διαμάντι που το κατατάσσω ανάμεσα στις καλύτερες ταινίες που έχω δει μέχρι στιγμής.

Viva Cuba (2005)

Δύο πιτσιρίκια, η Μαλού και ο Χορχίτο, κάνουν παρέα παρά τις όποιες διαφορές των οικογενειών τους. Όταν η Μαλού μαθαίνει ότι θα η μητέρα της θα την πάρει και θα φύγουν από την χώρα, ο Χορχίτο προτείνει το αδύνατο, να το σκάσουν και να ταξιδέψουν μέχρι την άλλη άκρη της χώρας, να βρουν τον πατέρα της κοπέλας και να αποτρέψουν την φυγή της. Με τους γονείς και την αστυνομία να τρέχουν ξωπίσω τους, τα δύο παιδιά κάνουν ένα ταξίδι που θα τους ενώσει για πάντα και θα τους μάθει τι εστί φιλία.

Παρά τον εκ πρώτης όψεως σεξπηρικό χαρακτήρα της ταινίας, το Viva Cuba αποπειράται να δείξει την σημερινή πραγματικότητα της χώρας από μια πιο αφελή σκοπιά. Η μητέρα της Μαλού, χωρίς αυτό να επιβεβαιώνεται, επιβιώνει μάλλον από το επάγγελμα της πόρνης. Περιμένει τον θάνατο της μητέρας της για να μπορέσει να αναζητήσει ένα καλύτερο μέλλον για εκείνη και την κόρη της στο εξωτερικό. Από την άλλη έχουμε τον Χορχίτο. Ο μικρός μεγαλώνει στα πλαίσια της τυπικής μικροαστικής οικογένειας, που ναι μεν δεν ζει πλουσιοπάροχα, αλλά δεν αποζητάει διακαώς κάποια ορισμένη αλλαγή. Οι διαφορές των δύο οικογενειών επισφραγίζονται με την κοινή απαγόρευση της φιλίας των παιδιών, αλλά όταν ότι πολυτιμότερο έχεις βρίσκεται σε κίνδυνο ελάχιστη σημασία δίνεις στην κοινωνική ή οικονομική θέση αυτού που μπορεί να σε βοηθήσει.

Τo Viva Cuba είναι η πρώτη κουβανική ταινία που βραβεύτηκε με το Grand Prix Écrans Juniors του Φεστιβάλ των Καννών και ίσως το γνωστότερο σκηνοθετικό πόνημα του ταλαντούχου Juan Carlos Cremata Malberti. Προτείνεται σε όσους θέλουν να παραμείνουν στο οικογενειακό είδος, αλλά ταυτόχρονα να του δώσουν και μια εξωτική αίσθηση.

Una Noche (2012)

Δύο νεαροί, μπουχτισμένοι από την οικονομική κατάσταση της χώρας τους και από την μηδενική πιθανότητα βελτίωσης της, αποφασίζουν να το σκάσουν. Μια σχεδία, ορισμένες προμήθειες και όσες ψυχικές και σωματικές δυνάμεις διαθέτουν υπολογίζουν ότι θα τους φτάσουν για να διασχίσουν τα 41 μίλια που τους χωρίζουν από την γη της Επαγγελίας. Τελευταία στιγμή στο πλήρωμα προστίθεται και η δίδυμη αδερφή του ενός. Όσα όμως σχέδια και αν κάνουν τρία άτομα δεν φτάνουν για να τους σώσουν από την ίδια την φύση και την ζωή.

Ατμοσφαιρική και πολλά υποσχόμενη, η Una Noche (μία νύχτα) απεικονίζει μια σχεδόν καθημερινή πραγματικότητα για δεκάδες, ένα όνειρο για χιλιάδες και έναν φόβο για εκατομμύρια Κουβανούς. Αν είσαι τυχερός θα σε μαζέψουν από την σωστή πλευρά, αν είσαι πάλι άτυχος θα ταφείς στο μεγάλο κοιμητήριο του απέραντου γαλάζιου, όπου τόσοι και τόσοι δύστυχοι έχουν αναπαυτεί όλες αυτές τις δεκαετίες.

Παρά τις καλές κριτικές και την παρουσία της ταινίας σε διεθνή φεστιβάλ, η Νύχτα έγινε γνωστή για την τροπή που πήρε η ζωή των πρωταγωνιστών μετά το πέρας των γυρισμάτων. Στην πρεμιέρα της ταινίας στην Νέα Υόρκη δύο από τους τρεις ηθοποιούς ζήτησαν και τελικά έλαβαν πολιτικό άσυλο. Πικρόχολο, αλλά εύστοχο το σχόλιο ενός φίλου: Δεν έχεις σχεδία, κάνε μια ταινία!

I Am Cuba (1964)

Τέσσερις ιστορίες από την προ-Κάστρο εποχή: Μια γυναίκα που αναγκάζεται να εργαστεί ως συνοδός για να ζήσει, ενάντια στις αξίες και την προσωπική της αισθητική. Ένας πατέρας που χάνει την μικρή του περιουσία. Μια ομάδα νεαρών που διώκονται για την πίστη τους στα ιδεώδη του κομμουνισμού, αλλά ταυτόχρονα γίνονται οι σπίθες μιας επαναστατικής φλόγας. Ένας πατέρας που χάνει το παιδί του στον βαρβαρισμό των παρτιζάνων και αποφασίζει να ενταχθεί στην ομάδα των επαναστατών για να διεκδικήσει ένα καλύτερο αύριο. Και ανάμεσα σε αυτές τις ιστορίες μια σαγηνευτική γυναικεία φωνή ψιθυρίζει τα δεινά και τα πάθη του ίδιου της του εαυτού. Είναι η Κούβα και μιλάει δια στόματος του λαού της.

Το σπονδυλωτό ασπρόμαυρο θαύμα του Mikhail Kalatozov είναι χωρίς καμιά αμφιβολία η σπουδαιότερη ταινία που έχει γυριστεί στην και για την Κούβα. Ανεξαρτήτου πολιτικού φρονήματος, αυτή η ταινία πρέπει να θεαθεί από τον καθένα μας ως σπουδή στην σύνθεση ιστοριών και την κινηματογραφική λήψη. Ο συνδυασμός ποιητικών εικόνων, σουρεαλιστικών λήψεων, εκκεντρικών κοντινών και εκκωφαντικών ήχων δίνουν στο I am Cuba ένα σύνολο κινηματογραφικών χαρακτηριστικών που είναι αδύνατον ξεπεραστεί μέχρι και στις μέρες μας.

Αυτή η ταινία είναι η απάντηση σε κάθε γνώμη που υποστηρίζει ότι η στρατευμένη τέχνη δεν γεννάει διαμάντια. Χωρίς καμία υπερβολή ανήκει μέσα στις καλύτερες ταινίες που έχω δει και με την πρώτη ευκαιρία σας συστήνω να την δείτε και εσείς.

T2 Trainspotting: Επιστροφή στα 90s

«Πρώτα παρουσιάζεται μια ευκαιρία και μετά… Μετά έρχεται η προδοσία…» Πιστοί λάτρεις του Trainspotting ενωθείτε και ανακαλέστε στην μνήμη σας τις περιπέτειες της παλιοπαρέας του Εδιμβούργου! Κοιτάξετε πίσω από τις λέξεις και συνδέστε τις με το Γεγονός! Το σίκουελ της κλασικής καλτ δημιουργίας είναι εδώ και υπόσχεται να σας δώσει γερά χτυπήματα στο στομάχι με βασικό της όπλο την επίκληση στην νοσταλγία σας!

T2 Trainspotting Poster

Τι κι αν πέρασαν 21 χρόνια από το 1996, το έτος εκείνο οπότε και μας πρωτοσυστήθηκαν ο Renton και η αλλοπρόσαλλη κομπανία του; Η ιστορία έρχεται να συνεχιστεί με εν μέρει ανανεωτικές διαθέσεις, αν και στον πυρήνα της το μοτίβο εξακολουθεί να είναι παρόμοιο: αλητήριοι αντιήρωες επιστρέφουν στα παλιά τους λημέρια, επανενώνονται και εμπλέκονται σε νέες παράνομες δραστηριότητες κι επικίνδυνες περιπέτειες. Ο σκηνοθέτης της πρώτης ταινίας Danny Boyle καταπιάνεται έτι μία φορά με την μεταφορά των χαρακτήρων του συγγραφέα Irvine Welsh στο πανί, στηρίζοντας το σενάριο αυτήν την φορά στο μυθιστόρημα με τίτλο “Porno”, έργο που με τη σειρά του αποτελεί τη συνέχεια της κλασικής συλλογής διηγημάτων του “Trainspotting”. Και καθώς το καστ ηθοποιών παραμένει ίδιο και απαράλλαχτο, ο κόσμος των ναρκωτικών, των εθισμών και των εμμονών ξαναζωντανεύει για να έρθει σε επαφή με την βιομηχανία του πορνό, την κερδοσκοπική μανία, τα άσβηστα πάθη, τις διαλυμένες οικογένειες και τα μαραμένα όνειρα. Παρελθόν και παρόν δεν αργούν να γίνουν ένα σε μια ταινία που η λυσσαλέα διάθεση για εκδίκηση καραδοκεί σε κάθε γωνιά και που κανείς δεν φαίνεται διατεθειμένος να ξεχάσει τους εφιάλτες της προ δεκαετιών περασμένης νιότης του.

Εμμένοντας στην πλοκή του φιλμ κι έχοντας επίγνωση του ότι ισορροπεί αξιοθαύμαστα -όπως άλλωστε και ο προκάτοχός του- ανάμεσα στο δράμα και την μαύρη κωμωδία, το T2 Trainspotting έρχεται να λύσει τις απορίες όλων του των πιστών σχετικά με το τι συνέβη στην θρυλική τετράδα μετά την προδοσία και την φυγή του Mark προς άγνωστη κατεύθυνση και με μοναδικό του συνοδοιπόρο ένα σακίδιο γεμάτο λίρες. Με φόντο ένα Εδιμβούργο άλλοτε μαγευτικό κι άλλοτε άκρως παρακμιακό, το νήμα πιάνεται απ’ όπου αφέθηκε: ο άσωτος πρωταγωνιστής μας επιστρέφει έπειτα από δυο δεκαετίες αλλαγών και μεταστάσεων σε αυτό ακριβώς το μοναδικό μέρος που αποκάλεσε ποτέ του «σπίτι», ερχόμενος σε επαφή με το παρελθόν και όλα τα πρόσωπα που το σημάδεψαν. Ο Sick Boy, ο Spud, ο Begbie, ακόμα και η Diane θα κάνουν την εμφάνισή τους στην ταινία, την στιγμή που ελάχιστοι νέοι χαρακτήρες με καίριο ρόλο θα ενταχθούν στην μυθολογία της και θα αναταράξουν την ροή της. Με τις σακατεμένες ζωές των απανταχού ηρώων στο προσκήνιο, η επιδίωξη για το εύκολο κέρδος είναι κι εδώ γεγονός αδιαμφισβήτητο, την ίδια στιγμή που σ’ αυτήν την ιδιαίτερη ιστορία επανασύνδεσης συνταιριάζουν αρμονικά τα αμφίθυμα συναισθήματα της αγάπης και του μίσους, οι μεγάλες προσδοκίες και οι παντός είδους απογοητεύσεις.

Παρεάκι

Κι ενώ οι ερμηνείες από το σύνολο των ηθοποιών είναι εξαιρετικές, ιδιαίτερη μνεία πρέπει να γίνει στον βρετανό σκηνοθέτη Danny Boyle, ο οποίος απέδειξε για ακόμα μια φορά το ταλέντο του. Έχοντας συνηθίσει το κοινό στις έντονες κινήσεις της κάμερας, τις ζωηρές χρωματικές παλέτες και την προσεγμένη φωτογραφία, αυτή τη φορά γοητεύει με την χρήση μιας σαγηνευτικής νέον αισθητικής, τις ψαγμένες σινεφίλ αναφορές του και τα πρωτότυπα σκηνοθετικά παιχνιδάκια, στα οποία και επιδίδεται μανιωδώς. Αυτό, όμως, που τελικά κρατάει τον θεατή δεν είναι άλλο παρά η αξιοποίηση ενός ευφάνταστου μοντάζ που περιπλέκει επιτυχώς το παρόν με το παρελθόν, καθώς συνθέτει αβίαστα ένα σύμπαν αναδρομών από τα άγνωστα παιδικά χρόνια των πρωταγωνιστών μέχρις ότου και τις γνωστότατες και εμβληματικές σκηνές της πρωταρχικής ταινίας του ’96, κατορθώνοντας μια μαγευτική σύμπλεξη διαφορετικών χωροχρονικών επιπέδων με την κυρίως πλοκή.

Συμπερασματικά και ως απάντηση στην ερώτηση ενός δύσπιστου σχετικά με το αν η συνέχεια του Trainspotting αξίζει, η απάντηση που εμείς τουλάχιστον θα δίναμε είναι αρκούντως θετική. Αφήστε, λοιπόν, κατά μέρος οιεσδήποτε προκαταλήψεις έχετε σχετικά με τις ταινίες σίκουελ, καθώς αυτή εδώ ξεφεύγει από τον κανόνα που υποδεικνύει φιλμικές συνέχειες με μηδενική πρωτοτυπία και παρωχημένη φιλοσοφία. Το T2 Trainspotting, πέρα από κακεντρεχείς κριτικές και αβάσιμες κατηγορίες, αποτελεί πρώτα και πάνω απ’ όλα ένα σίκουελ που σέβεται τον εαυτό του, όπως ακριβώς σέβεται και τον προκάτοχό του. Πιστό στις αρχικές του ιδέες, το φιλμ σαφώς δεν έχει την λάμψη μιας πρωτότυπης δημιουργίας, ωστόσο είναι ικανό να κερδίσει ακόμα και τον πιο απαιτητικό θεατή παρουσιάζοντας μια μεστή ιστορία με αρχή, μέση, τέλος και φυσικά χαρακτήρες που έχουν εξελιχθεί και διαμορφωθεί ρεαλιστικά υπό το πρίσμα δυο ολάκερων δεκαετιών.

Renton & Sick Boy

Στην τελική, η καινούρια αυτή κινηματογραφική δημιουργία του Boyle έχει ως βασικό της στόχο να τσιγκλήσει παιχνιδιάρικα το υποσυνείδητό μας και να θρέψει το αίσθημα της νοσταλγίας μας, φέρνοντάς μας σε επαφή για μια ύστατη φορά με τους αντιήρωες-σύμβολα της ποπ κουλτούρας του ’90 που -χωρίς καλά-καλά να καταλάβουμε πώς- αγαπήσαμε. “Nostalgia, that’s why you‘re here. You’re a tourist in your own youth”, διακηρύσσει ένας εκ των πρωταγωνιστών, κλείνοντας εμπιστευτικά το μάτι σε όλους εμάς τους θεατές που δεν μπορούμε παρά να ταυτιστούμε με τα λεγόμενά του.

Choose Life. Choose a Job. Choose T2 Trainspotting.

Gif

Καλή εβδομάδα και καλές προβολές!

Οι αγαπημένες μου ταινίες

Μετράμε μερικές ώρες για τα Oscars και όλος ο κόσμος ασχολείται με το πόσα βραβεία θα πάρει το La La Land και το Moonlight. Εγώ ποντάρω στο Manchester by the sea γιατί όπως σχολίασε και μια κριτικός σε ένα μεγάλο site ο Affleck έχει κάτι από τον Παυλίδη. Σήμερα, μετά από πολλές αναβολές και σκαμπανεβάσματα αποφάσισα να σας αναφέρω – και γιατί όχι, να προσπαθήσω να αναλύσω κιόλας- τις αγαπημένες μου ταινίες. Όπως ξέρουν οι περισσότεροι από εσάς, δεν είμαι φαν του αθλήματος. Βλέπω συνολικά πενήντα ταινίες τον χρόνο, οι περισσότερες από τις οποίες είναι μάλιστα σε επανάληψη, και πάω σινεμά μια με δύο φορές (τον χρόνο πάλι). Βλακεία μου, το παραδέχομαι. Προσπαθώ φέτος να είμαι πιο συνεπής στο θεσπισμένο εβδομαδιαίο μου ραντεβού με την έβδομη τέχνη και περήφανα σας ανακοινώνω ότι μέχρι τώρα τα έχω καταφέρει. Είδα τις περισσότερες από τις ταινίες που προκρίθηκαν για Όσκαρ, αλλά ας μην σας μπερδεύω, δεν είναι καμιά στη λίστα. Στις επόμενες γραμμές θα διαβάσετε έργα στα οποία χρωστάω κομμάτια μου. Οι επιλογές δεν είναι απρόβλεπτες, μπορεί κανείς να τις θεωρήσει τετριμμένες, είναι λίγες, αλλά σημαντικές. Cut, πάμε απ’την αρχή!

Freaks (1932)

Ή αλλιώς τα Τέρατα του Tod Browning. Η συγκεκριμένη ταινία υπάρχει σε όλες κινηματογραφικές λίστες που σέβονται τον εαυτό τους ως μια από τις σημαντικότερες όλων των εποχών και για πρώτη φορά αυτοί οι βαρύγδουποι τίτλοι με βρίσκουν σύμφωνη. Το Freaks γυρίστηκε στις αρχές τις δεκαετίας του 1930 και είναι η πρώτη και τελευταία ταινία στην οποία πρωταγωνιστούν άτομα των ανθρώπινων τσίρκο. Ξέρω ότι πριν από μερικά χρόνια αν ανέφερα κάτι τέτοιο θα έπρεπε να αποσαφηνίσω τι στο καλό ήταν τα ανθρώπινα τσίρκο, πλέον όμως δεν χρειάζεται. Έχετε δει AHS και ξέρετε ότι παλιά, όχι και πολύ αν το καλοσκεφτείς, οι άνθρωποι με ιδιαιτερότητες και αναπηρίες ήταν εκθέματα σε περιπλανώμενα τσίρκο. Σε αυτή την ταινία, λοιπόν, ο Browning μας δείχνει τα παρασκήνια, τους ανθρώπους και τις ζωές τους. Στις μέρες μας το έργο αυτό δεν μπορεί να θεωρηθεί ούτε θρίλερ (όπως θεωρούταν κάποτε) ούτε noir. Είναι ένα πολιτιστικό διαμάντι που καταγράφει ωραιοποιημένα μια αγριότητα της ανθρώπινης φύσης που γινόταν κατ’ εξακολούθηση. Αν την δείτε μην λησμονήσετε να διαβάσετε για τους πρωταγωνιστές και για τις συνθήκες στις οποίες γυρίστηκε.

tumblr_nzix43y6f61qzrmlwo1_400

The Freaks/οι σιαμαίες

6373646701_6f14586f8c_o

Το μπλε είναι παντού/ένας αποστοματικός εσωτερικός μονόλογος

 

Trois couleurs: Bleu (1993)

Το κύκνειο άσμα ενός εκ των μεγαλύτερων ευρωπαίων σκηνοθετών, του Krzysztof Kieslowski. Η τριλογία των χρωμάτων: το μπλε, το λευκό και το κόκκινο είναι τρεις ταινίες θεματικά επηρεασμένες από τις αξίες της Γαλλικής Επανάστασης (με μια σύγχρονη χροιά προφανώς), για αυτό και ο δανεισμός των χρωμάτων από την Γαλλική σημαία. Ο λόγος που ο σκηνοθέτης επέλεξε να τιμήσει την Γαλλία με τα τελευταία του έργα είναι ότι σε αυτή χρωστάει την καταξίωση του. Οι περιπτώσεις Πολωνών καλλιτεχνών που διαπρέπουν στον γαλλικό καλλιτεχνικό χώρο είναι πολλές, με γνωστότερη όλων αυτή του Polanski. Πίσω στο θέμα μας όμως! Από την Τριλογία οι περισσότεροι επιλέγουν την Κόκκινη ταινία, λόγω της υποψηφιότητάς της στα Όσκαρ του ’94. Εμένα όμως με άγγιξε η Μπλε. Η εμμονή του Kieslowski με τα χρώματα, την κλασική μουσική και την ηθική διάσταση των πραγμάτων (ακόμα και με τους ηλικιωμένους που πετάνε σκουπίδια) με διέλυσε. Μια γυναίκα χάνει το παιδί και τον άνδρα της σε ένα αυτοκινητιστικό. Παλεύει να μαζέψει τα κομμάτια της μέχρι που μαθαίνει ότι ο άνδρας της είχε ερωμένη, η οποία μάλιστα είναι σε ενδιαφέρουσα. Πανανθρώπινο το δράμα του Krzysztof, όπως και κάθε δράμα της ίδιας της ζωής.

le_premier_jour_du_reste_de_ta_vie.jpg

Η πρώτη μέρα της υπόλοιπης ζωής σου!

 

Le Premier jour du reste de ta vie (2008)

Πόσες φορές έχω πει εγώ η ίδια ακριβώς αυτά τα λόγια: Η πρώτη μέρα της υπόλοιπης ζωής (μου), ίσως την τελευταία φορά πράγματι να το εννοούσα, αφού δεν έζησα καμία άλλη παρόμοια. Η ταινία παρακολουθεί τα χνάρια μιας γαλλικής μεσοαστικής οικογένειας και έπειτα την πορεία κάθε μέλους της. Ουσιαστικά δεν πρόκειται για τίποτα ιδιαίτερο. Ολοκληρωμένοι χαρακτήρες, ωραία πλάνα, ρεαλιστική απεικόνιση των σχέσεων και της φθοράς τους. Τίποτα το ιδιαίτερο, όπως είπα. Μόνο που, και το γράφω κλαίγοντας γαμώτο, αυτή η ταινία είναι μια από τις καλύτερες που έχω δει. Δεν ξέρω αν η ιστορία Ραφαέλ με άγγιξε περισσότερο από όσο θα έπρεπε ή αν απλά κατέρρευσα και ξαναγεννήθηκα μαζί με τους πρωταγωνιστές στην τελευταία σκηνή. Ένα ξέρω: ήταν η πρώτη φορά που άκουσα το Perfect Day του Lou Reed και ναι, εκείνη την ημέρα άλλαξε πραγματικά η ζωή μου. Ήταν 2008, σε ένα χρόνο κλείνουμε δέκα χρόνια, και αν με ρωτήσει κανείς δεν ξέρω να του πω αν ο τότε δωδεκάχρονος εαυτός μου θα ενέκρινε τον σημερινό εικοσιενάχρονο. Μαντεύω πως όχι.

1140_2_21-596x270

Ο βασιλιάς Μουρίκης!

 

Ο Βασιλιάς (2002)

Ο Νίκος Γραμματικός το 2002 έφτιαξε μια ταινία για την ελληνική επαρχεία και τις δεύτερες ευκαιρίες. Στα 35 του ο Βαγγέλης, πρώην χρήστης ναρκωτικών και έγκλειστος φυλακών, εγκαταλείπει την Αθήνα και τα κυκλώματα που τον κυνηγάνε και πάει να μείνει σε ένα χωριό της Πελοποννήσου. Το κλίμα όμως εκεί δεν τον σηκώνει, βασικά όχι το κλίμα, οι άνθρωποι. Έχοντας ζήσει ένα μικρό μέρος της ζωής μου στην επαρχεία μπορώ να πω με σιγουριά ότι η ταινία πλησιάζει κατά πολύ την αλήθεια. Δεν λείπουν βέβαια τα τυπικά κλισέ που έχει υιοθετήσει ο νεοελληνικός κινηματογράφος, αλλά και πάλι παραμένει μια πολύ αξιόλογη προσπάθεια. Τέλος, ίσως το σημαντικότερο χαρτί της ταινίας είναι ο Βαγγέλης Μουρίκης, ο πρωταγωνιστής, ο ηθοποιός που έφυγε από την Αυστραλία για να κυνηγήσει το όνειρό του στην Ελλάδα και κατάφερε να είναι αγαπητός και ποιοτικός κοντά δύο δεκαετίες τώρα. Από μόνης της η περίπτωσή του είναι αξιοθαύμαστη και αξίζει την προσοχή όλων μας.

Σύμφωνα με το μπλοκάκι μου απομένουν ακόμα τέσσερις ταινίες, αλλά τώρα που πήρα φόρα μπορεί να γράψω για περισσότερες. Αλίμονο, όλες και όλες δεκατέσσερις είναι αυτές που έχω δει. Θα έχει και δεύτερο μέρος το αφιέρωμα λοιπόν και μάλιστα σύντομα, γιατί πρέπει να δείτε τις ταινίες που αγαπώ εγώ. Δεν δέχομαι αντιρρήσεις. Να τις δεις!