Η γάτα μου η Γιουγκοσλαβία του Παϊτίμ Στάτοβτσι

Με μια κουστουμαρισμένη γάτα στο εξώφυλλο και τον σουρεαλιστικό τίτλο Η γάτα μου η Γιουγκοσλαβία, το παρθενικό συγγραφικό πόνημα του Παϊτίμ Στάτοβτσι υπόσχεται πολλά και καταφέρνει ακόμα περισσότερα. Τα Βαλκάνια, έστω και ως σημείο αναφοράς, ζωντανεύουν από το νέο συγγραφικό αίμα. Τα παιδιά εκείνα που έφυγαν μακριά τους για μια καλύτερη ζωή, επιστρέφουν με όπλο την πένα για να απελευθερώσουν τα φαντάσματα των γονιών τους.

Edited with Afterlight.jpg

Ο Παϊτίμ Στάτοβτσι γεννήθηκε στο Κόσοβο το 1990 και δύο χρόνια μετά, λόγω της τεταμένης κατάστασης στην Γιουγκοσλαβία, η οικογένειά του έφυγε για την Φιλανδία. Σπούδασε σενάριο κινηματογράφου και τηλεόρασης στο Πανεπιστήμιο Άολτο και συγκριτική λογοτεχνία στο Πανεπιστήμιο του Ελσίνκι, στο οποίο τώρα κάνει το PhD του. Μετά το πολύ επιτυχημένο Η γάτα μου η Γιουγκοσλαβία, που κυκλοφόρησε το 2014 και του χάρισε το βραβείο πρωτοεμφανιζόμενου συγγραφέα, ακολούθησε το αμετάφραστο για την ώρα στα ελληνικά Tiranan sydän, αγγλιστί Crossing, το 2016.

Χωρισμένο σε δύο χωροχρονικά μέρη, το Κόσοβο της δεκαετίας του ’80 και το Ελσίνκι του σήμερα, με δύο αφηγητές, μάνα και γιο αντίστοιχα, το Η γάτα μου η Γιουγκοσλαβία είναι η αποτύπωση δύο κόσμων που δεν συναντήθηκαν ποτέ, παρά μονάχα στην μοναξιά των ανθρώπων που τους κατοικούν. Η Εμινέ γεννήθηκε και μεγάλωσε στο Κόσοβο, έμαθε μόνο όσα η θέση και το φύλλο της πρόσταζαν, και, όταν ήρθε η ώρα, παντρεύτηκε έναν σχεδόν άγνωστο άνδρα, στο πλάι του οποίου στάθηκε σύζυγος και μάνα. Ο Μπεκίμ έφτασε μαζί με την οικογένειά του στην Φιλανδία όταν ήταν πολύ μικρός. Στο σχολείο ήταν ο ξένος, στο σπίτι ένιωθε ξένος. Κάτω από το άγρυπνο βλέμμα ενός βίαιου πατέρα προσπαθούσε να βρει τον εαυτό του, να πάρει τον δρόμο του, έναν δρόμο που η πατρική φιγούρα δεν ενέκρινε.

Αν και δομημένο σε αυτοβιογραφικές βάσεις, το βιβλίο καταφέρνει πολύ εύκολα να βγει από τα στενωπά όρια του προσωπικού βιώματος και να περάσει σε ένα πανανθρώπινο χαρακτηριστικό, αυτό της οντολογικής σύγχυσης. Ξένοι και οι δύο πρωταγωνιστές τόσο στην χώρα υποδοχής τους όσο και στην χώρα καταγωγής τους, η πραγματικότητα τους επιτάσσει να ζήσουν δυστυχισμένοι και δέσμιοι των αλυσίδων τους ή τραυματισμένοι και ελεύθεροι. Κάθε ένας θα διαλέξει τον δικό του τρόπο, εύκολο ή δύσκολο, για να διώξει τα φαντάσματα από την σοφίτα και να βρει επιτέλους την εσωτερική του ησυχία.

Θα μπορούσα να γράψω πολλά περισσότερα για το συγκεκριμένο βιβλίο, αλλά νομίζω ότι το αυτό φτάνει και περισσεύει, μου άρεσε πολύ. Η γραφή του Στάτοβτσι, παρά το νεαρό της ηλικίας του, έχει μια φρέσκια ωριμότητα, ενώ η πλοκή τραβάει από την μύτη τον αναγνώστη. Τελευταίο, αλλά εξίσου σημαντικό, μιας που χωρίς αυτό θα μιλούσαμε για μια ακόμη καλή και αδιάφορη ιστορία, το ψυχογραφικό στοιχείο και πως αυτό αποτυπώνεται από έναν γάτο και έναν βασιλικό βόα. Η προσωποποίηση των δύο ζώων μου θύμισε έντονα, σε βελτιωμένη εκδοχή, το τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιεί τη ζωική υπόσταση ο Κουστουρίτσα στις ταινίες του.

Η γάτα μου η Γιουγκοσλαβία κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη σε μετάφραση της Μαρίας Μαρτζούκου από τα Φιλανδικά.

4 σκέψεις σχετικά με το “Η γάτα μου η Γιουγκοσλαβία του Παϊτίμ Στάτοβτσι

  1. Παράθεμα: Η γάτα μου η Γιουγκοσλαβία του Παϊτίμ Στάτοβτσι – worldtraveller70

Γράψτε απάντηση στο fantra13 Ακύρωση απάντησης

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.