Η σκιά του ανέμου του Carlos Ruiz Zafon

Ήταν αρχές Σεπτεμβρίου και είχα ξεκινήσει την τελευταία τάξη του Λυκείου, όταν ένας φίλος μου δώρισε τον πρώτο μου Zafon. Κατά λάθος, ή και όχι,  η κοπέλα στο βιβλιοπωλείο του έδωσε το δεύτερο μέρος της Τριλογίας των Λησμονημένων Βιβλίων και όχι το πρώτο όπως ήταν το φυσιολογικό. Ανάποδα, και σε αυτή την περίπτωση, ξεκίνησε ένα από τα ωραιότερα αναγνωστικά ταξίδια της τελευταίας δεκαετίας και η είσοδος της γράφουσας στον πιο θαυμαστό λαβύρινθο της ισπανικής λογοτεχνίας. Μόλις είχα μπει στο Κοιμητήριο των Λησμονημένων Βιβλίων και κρατούσα στα χέρια μου τα βιβλία του Carlos Ruiz Zafon.

carlos-ruiz-zafon-el-hombre-tranquilo

Ο παραμυθιάρης Carlos Ruiz Zafon είναι από αυτούς τους ανθρώπους που θα ήθελες για κολλητό σου. Γεννήθηκε στις 25 Σεπτεμβρίου του 1964 στην Ισπανία και άρχισε να γράφει ιστορίες από τα δέκα του χρόνια. Η ανάγνωση για εκείνον ήταν πάντα αγαπημένη ασχολία, όχι όμως με τον καταναγκαστικό χαρακτήρα της επιμόρφωσης, όπως ορίζουν τα εγχειρίδια για νέους συγγραφείς. Ο Zafon ήταν αναγνώστης γιατί έβλεπε στα μυθιστορήματα του Dumas και του Dickens το μεγαλείο της δημιουργίας και ήταν ακριβώς εκείνο το όραμά που τον ώθησε να γράψει έργα με κλασικό χαρακτήρα σε καιρούς ανέμπνευστους, όπου δεσπόζει η ευκολία και η κενολογία. Ο ίδιος υποστηρίζει ότι το Blade Runner, η Τριλογία του Godfather και Η λίστα του Schindler φτάνουν να σε διδάξουν τόσα όσα χρόνια πανεπιστημιακών σπουδών δεν μπορούν. Όπως πολλές φορές αναφέρει δια στόματος των λογοτεχνικών του ηρώων, ο Dickens, ο Dumas, οι αδερφές Bronte και ο Hugo είναι συγγραφείς που όλοι πρέπει να διαβάσουν και να επιστρέφουν συχνά στα έργα τους. Στην περίπτωσή του Zafon ελάχιστη σημασία έχουν οι αριθμοί που αναδεικνύουν την Σκιά του ανέμου ως πιο πιο πετυχημένο εμπορικά μυθιστόρημα στην εκδοτική ιστορία της Ισπανίας μετά τον Δον Κιχώτη. Αφήστε την πένα του να μιλήσει από μόνη της!

Ο Ντανιέλ ξυπνά ένα πρωί και δεν μπορεί να θυμηθεί το πρόσωπο της από καιρό πεθαμένης μητέρας του. Ο πατέρας του, ο καλόκαρδος βιβλιοπώλης που θα θέλαμε όλοι στην γειτονιά μας, Σεμπέρε ο πρεσβύτερος, τον παίρνει από τον χέρι και τον πηγαίνει στο μοναδικό μέρος όπου η μνήμη μένει για πάντα αναλλοίωτη, στο Κοιμητήριο των Λησμονημένων Βιβλίων. Πρόκειται για μια αχρονολόγητη λαβυρινθώδη βιβλιοθήκη που στα ράφια της φυλάσσονται ακυκλοφόρητοι και εξαντλημένοι τίτλοι. Σε ένα από αυτά τα ράφια ο Ντανιέλ θα βρει το βιβλίο που θα του αλλάξει την ζωή, την Σκιά του Ανέμου, ενός άγνωστου συγγραφέα, του Χουλιάν Καράξ. Ενθουσιασμένος ο μικρός θα αναζητήσει πληροφορίες γύρω από αυτή την αινιγματική προσωπικότητα για την οποία είναι ελάχιστα γνωστά. Σύντομα θα καταλάβει πως τόσο το μυθιστόρημα όσο και ο λογοτέχνης του κρύβουν πολλά περισσότερα μυστικά από όσα μπορούν να πουν μερικές τυπωμένες λέξεις.

Ένα πολύ αγαπημένο και πάντα πετυχημένο κόλπο των συγγραφέων είναι η αναφορικότητα στο βιβλίο, είτε ως υλικό είτε ως μνεία σε κάποιο δημιούργημα. Ο Zafon είναι μανούλα σε κάτι τέτοια. Όχι μόνο χτίζει ένα ολόκληρο βιβλιοφιλικό σύμπαν με βιβλιοθήκες, βιβλιοπωλεία, καταραμένους συγγραφείς και δεινούς αναγνώστες, αλλά καταφέρνει κιόλας μέσω της στρατηγικής τοποθέτησης ενός και μόνο αριστουργήματος, τις Μεγάλες Προσδοκίες του Dickens, να παραλληλίσει ένα μεγάλο μέρος της υπόθεσης του δικού του βιβλίου με το κλασικό ανάγνωσμα. Ακόμα και στην περίπτωση που κάποιος αναγνώστης δεν έχει διαβάσει το κλασικό έργο, του δημιουργείται η αίσθηση ότι κάτι πολύ σημαντικό συμβαίνει εδώ. Και όντως έτσι είναι, κάτι πολύ σημαντικό συμβαίνει με τον Zafon.

Εκτός από την αναφορικότητα, ένα άλλο πολύ γοητευτικό στοιχείο αυτού του μυθιστορήματος είναι η χρονική τοποθέτησή του. Η Βαρκελώνη του προηγούμενου αιώνα, τα χρόνια των πολέμων και της δικτατορίας που τόσο ταλαιπώρησαν την Ισπανία, είναι ο κατάλληλος καμβάς για να ζωγραφίσει κανείς με κάρβουνο όλα όσα θέλει να αφηγηθεί. Παρά το γεγονός πως η πολιτική ιστορία της Βαρκελώνης δεν πρωταγωνιστεί στην υπόθεση,  ο αναγνώστης καλό θα ήταν να έχει μια σχετική επαφή με τα γεγονότα της εποχής, καθώς ο Zafon στηρίζεται στην πραγματικότητα της ιστορίας για να πλαισιώσει χρονικά όλη του την ιστορία, και τα τρία, πλέον τέσσερα, μέρη της.

Το περίεργο με το συγκεκριμένο βιβλίο, καθώς και με τα υπόλοιπα της σειράς, είναι ότι δεν μπορείς να το κατατάξεις εύκολα σε ένα συγκεκριμένο λογοτεχνικό είδος. Μέσα στις σελίδες του Ανέμου συνυπάρχουν το αστυνομικό, το ρομαντικό, το τραγικό και το μυστηριακό στοιχείο χωρίς να εμποδίζεται το ένα από το άλλο. Και αυτό το χαρακτηριστικό του βιβλίου, και κατ’ επέκταση της γραφής του Zafon, δείχνει για μένα την σπουδαιότητα του έργου. Τέτοιου είδους πολυπλοκότητα συναντά κανείς στη κλασική λογοτεχνία, στα βιβλία του Dickens και του Dumas.

20171127_234459

Δεν μπορώ να είμαι αντικειμενική με την Σκιά του Ανέμου. Είναι ένα από τα αγαπημένα μου βιβλία και η δεύτερη ανάγνωσή του, μια πενταετία μετά την πρώτη, μου το επιβεβαίωσε με τον πιο σαφή τρόπο. Δεν είχα ξεχάσει ούτε λέξη, που λέει ο λόγος, από το αρχικό κείμενο. Η ανάγνωση συνεχίζεται σε ακόμα πιο νοσταλγικό τόνο με το Παιχνίδι του Αγγέλου και τον Αιχμάλωτο του Ουρανού για να φτάσουμε στο τέταρτο και προσφάτως κυκλοφορημένο μέρος, στο Λαβύρινθο των Πνευμάτων.

Τέλος, για όσους ενδιαφέρονται να διαβάσουν τα βιβλία του Zafon, προτείνω να ξεκινήσουν με την σειρά που εκδόθηκαν. Αν διαβάσετε το δεύτερο πρώτα, όπως έκανα εγώ, οι διαφορές δεν θα είναι μεγάλες, καθώς πρόκειται για την ιστορία που προηγείται της Σκιάς του Ανέμου. Σε καμία περίπτωση μην διαβάσετε το τρίτο βιβλίο πρώτο. Δεν θα βγάλετε άκρη. Όλα τα βιβλία του Carlos Ruiz Zafon κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Ψυχογιός.

Advertisements

6 thoughts on “Η σκιά του ανέμου του Carlos Ruiz Zafon

  1. Παράθεμα: Η σκιά του ανέμου του Carlos Ruiz Zafon – worldtraveller70

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s