Οι κρυφές αλήθειες της καθηγήτριας Χανά της Reem Bassiouney

της Ηλέκτρα Αλεξάκη

«Πενία τέχνας κατεργάζεται» έλεγαν οι χαμένοι στον παρελθόντα  Χρόνο παππούδες μας, αλλά αυτήν τη φορά η έλλειψη χρημάτων για ένα ακόμη βιβλίο με οδήγησαν όχι  στο να γίνω ευρηματική, αλλά  απλώς να αγοράσω ένα μυθιστόρημα σε πολύ καλή τιμή. Μάλλον εξευτελιστική-θα έλεγα- για ένα έργο Τέχνης, αλλά αβρή για το προσωπικό μου βαλάντιο. Τίτλος: «Οι κρυφές αλήθειες της καθηγήτριας Χανά» της Reem Bassiouney. Κοινά στοιχεία μου με την ηρωίδα -με την πρώτη  ανάγνωση του τίτλου και μόνο- το επάγγελμα και η ύπαρξη κρυφών αληθειών, όπως συμβαίνει άλλωστε σε όλους μας. Κίνητρο αγοράς πέρα από την τιμή; Το σύνδρομο της κλειδαρότρυπας, αυτός ο ακρογωνιαίος λίθος της κοινωνικής μας συνύπαρξης. Τι να κρύβει άραγε αυτή η κυρία Χανά;

Η αφήγηση -από έναν παντογνώστη αφηγητή- ξεκινά την ημέρα που η καθηγήτρια Χανά γιορτάζει τα γενέθλια των 40 της χρόνων. Τα στοιχήματα που είχε βάλει με τον εαυτό της πριν 20 έτη τα έχει χάσει. Δεν έχει οικογένεια, ούτε καν είχε ποτέ της εραστή. Η αγνότητά της είναι πια -σε αυτήν την ηλικία- ένα επαχθές φορτίο, συνώνυμο της δυστυχίας. Την επομένη θα αναχωρήσει για την Αμερική, για να συναντήσει τον πρώτο της Έρωτα, με αφορμή ένα συνέδριο για Πανεπιστημιακούς. Την ημέρα, όμως, που ξεκινούν όλα στο βιβλίο, βρίσκεται ακόμη στο συντηρητικό Κάιρο, ανέγγιχτη από άντρα, μια γυναίκα σε λήθαργο, απλώς αξιοσέβαστη στους κύκλους των Διδασκόντων και των φοιτητών της, πρακτική, οργανωτική, αυστηρή και εργασιομανής, αφιερωμένη στην έρευνα, αλλά μόνη και ανέραστη.

Εκείνη τη νύχτα, όμως, όλα θα αλλάξουν. Όχι τυχαία, αλλά μεθοδευμένα ως την τελευταία λεπτομέρεια, με στοιχεία σκευωρίας, η Χανά θα «ξεφορτωθεί» την αγνότητά της και θα εισέλθει θριαμβικά στον κόσμο της ηδονής, ανοίγοντας «το  μαγικό σεντούκι που έκρυβε όλους τους πόθους». Η συνέχεια θα είναι καταιγιστική. Η ίδια θα μείνει ανυποχώρητη στις αρχές της για την θέση της γυναίκας και ενάντια στην ανατολίτικη νοοτροπία του εραστή της. Εκείνος, ερωτευμένος  και μαγεμένος από αυτήν και την τόσο διαφορετική προσωπικότητά της,  αλλά και υποχείριό της κάποιες στιγμές, θα ωριμάσει μέσα από  την κρυφή και κατακριτέα σχέση τους, θα ξεπεράσει τις αναστολές του, τις επιρροές της οικογένειάς του, τις απειλές, και τελικά θα σταθεί δίπλα της σε μια ξεχωριστή και αξιοζήλευτη αγάπη.

alexaki.png

Το έργο είναι κυρίως μυθιστόρημα «κλειστού χώρου». Τα σκηνικά τοποθετημένα στο σπίτι της καθηγήτριας, στο Πανεπιστήμιο, στο γραφείο της, στο γραφείο του πρύτανη και στους διαδρόμους της Σχολής, αλλά και σε ένα  φτωχικό διαμέρισμα σε μια άθλια συνοικία της αιγυπτιακής πρωτεύουσας, θα μπορούσαν να είναι ασφυκτικά. Κι όμως, είναι συναρπαστικά, καθώς μέσα από τις περιγραφές της Bassiouney εισερχόμαστε στον κόσμο της Ανατολής, στα άδυτα των σπιτιών τους και σταδιακά και στην ψυχοσύνθεση των ανθρώπων που ζουν και κινούνται σε αυτά.

Πυρήνα του έργου αποτελεί η σκιαγράφηση, και τελικά η καταγγελία της θέσης της γυναίκας στον αραβικό κόσμο. Η καθηγήτρια Χανά με τις ανατρεπτικές της- αλλά ξενόφερτες, από την Αμερική όπου σπούδασε- ιδέες της, η παντρεμένη -και γι αυτό επιτυχημένη με βάση τα αιγυπτιακά δεδομένα- αντίπαλός της, καθηγήτρια  Μάισα, η αδελφή της, Λάιλα– απεγνωσμένη σύζυγος που εγκαταλείπεται για μια νεότερη γυναίκα-, η μικρή αδελφή του εραστή της-που πέφτει θύμα βίας από τον αδελφό της, όπως όλες οι έφηβες στον αραβικό κόσμο, κάθε φορά που παρακούουν μία αντρική εντολή,  η μητέρα του εραστή της, που ζει και αναπνέει στον ρυθμό των εντολών του συζύγου και αργότερα του γιου της, όλες αποτελούν πρόσωπα  που φωτίζονται άλλοτε περισσότερο και άλλοτε λιγότερο, με απώτερο σκοπό να διατυπωθεί η επίκριση του δεσποτισμού και της οπισθοδρομικότητας εκ μέρους των αντρών στην Αίγυπτο και η σιωπηλή αποδοχή αυτής της δεινής κατάστασης εκ μέρους των γυναικών.

Ταυτόχρονα, πέρα από την ηθογραφία της σύγχρονης Αιγύπτου, διαγράφεται η κατάσταση που επικρατεί στον ακαδημαϊκό χώρο, όπου κυριαρχούν η ευνοιοκρατία, ο νεποτισμός, η κολακεία και οι προκαταλήψεις, όλα αυτά δηλαδή τα οποία προσπαθεί να αντιπαλέψει η καθηγήτρια Χανά, με κόστος τελικά βαρύ για την ίδια.

Το μυθιστόρημα είναι γοητευτικό, ερωτικό, ίσως πιο αρεστό σε γυναικείο κοινό. Δεν είναι, όμως, μόνο αυτό. Καταδύεται στα άβατα των ψυχών των γυναικών, αλλά και των αντρών της Ανατολής, αποκαλύπτει τα μυστικά τους, διδάσκει την αξία της προσήλωσης σε στόχους και ιδανικά και του αγώνα κατά της διαφθοράς, της φτώχειας, της εκμετάλλευσης και του διαφυλικού και κοινωνικού ρατσισμού.

Επιπλέον, λαμβάνοντας υπόψη ότι η καθηγήτρια Χανά διδάσκει Αγγλική Λογοτεχνία στο Πανεπιστήμιο και κάνει έρευνα στα έργα των Βρετανών συγγραφέων, αξίζει να εστιάσουμε την προσοχή μας και στην επίδραση που έχει τελικά η ανάγνωση Λογοτεχνίας στη διαμόρφωση χαρακτήρων και  εν γένει της βιοθεωρίας των αναγνωστών/μελετητών. Θα ήταν τόσο ρηξικέλευθη η στάση της Χανά, αν δεν είχε εντρυφήσει στα λογοτεχνικά αριστουργήματα της αγγλικής γλώσσας; Θα μπορούσε να σταθεί ανυποχώρητη στις απόψεις της για τον ρόλο της γυναίκας και του άντρα σε μια σχέση, ζώντας στην συντηρητική Αίγυπτο και κινδυνεύοντας να χάσει τον εραστή που τόσο ποθούσε; Κι εκείνος; Θα παρέμενε σε μια τόσο έντονη, παθιασμένη σχέση με μια μεγαλύτερή του γυναίκα, αν δεν είχε κι εκείνος τόσο ζωτική σχέση με την Λογοτεχνία;

Ας αναλογιστούμε κι εμείς με την σειρά μας, -εμείς που λατρεύουμε τη Λογοτεχνία- πόσο ευλογημένοι είμαστε που μπορούμε να παρακολουθούμε τόσες και τόσες ζωές, να ζούμε κι άλλες δίπλα στη δική μας, να ασκούμε κριτική, να πλάθουμε συνεχώς τους χαρακτήρες μας επιδιορθώνοντας ελλείψεις και  τρωτά,  να ανυψωνόμαστε και να φωτιζόμαστε μέσα από τις λέξεις και τις αρμαθιές τους σε πλοκές γοητευτικές και τόσο ξεχωριστές όπως αυτή στο βιβλίο «Οι κρυφές αλήθειες της καθηγήτριας Χανά».

 

Advertisements

6 thoughts on “Οι κρυφές αλήθειες της καθηγήτριας Χανά της Reem Bassiouney

  1. Παράθεμα: Οι κρυφές αλήθειες της καθηγήτριας Χανά της Reem Bassiouney – worldtraveller70

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s