Πυριτόλιθος- ο τάφος του κυνηγού του Daniel de Bruycker

της Ηλέκτρας Αλεξάκη

Εν τω μέσω αυγουστιάτικου καύσωνα ψάχνω ένα μέρος δροσερό και διαφορετικό, για ένα ονειρικό ταξίδι. Προορισμός, αεροπορικά εισιτήρια, μνημεία, γεύσεις που θα δοκιμάσω. Ημέρες αναχώρησης και επιστροφής, κόστος, αγορές. Κι όλα αυτά, χωρίς την παραμικρή πιθανότητα να γίνει ποτέ όλο αυτό πραγματικότητα, ωστόσο φαίνεται ότι αρκεί η περιήγηση κάπου επάνω στην Υδρόγειο Σφαίρα και η μαγεία που ασκεί όλη η αναζήτηση. Αφήνομαι, εγκαταλείπομαι αμέριμνη -και με εμπιστοσύνη σε έναν δικό μου, φανταστικό θεό των ταξιδευτών-, σε μια πυξίδα και σε κάποιες φωτογραφίες που θα έρθουν πρώτες στην οθόνη μου και θα μου υποδείξουν τον προορισμό.

Και να…! Το Τατζικιστάν… Μαγευτικά βουνά, οροπέδια με λουλούδια, νερά, στέπα αφιλόξενη και προκλητική, σύννεφα που σχεδόν θωπεύουν τις κορυφές των βουνών. Μια γη άγνωστη για μένα, ένα γήτεμα παραμονεύον…

πυριτόλιθος.εικόνα

 

Ερευνώντας το διαδίκτυο προσκρούω ανέλπιστα στο βιβλίο ενός Βέλγου συγγραφέα, του Daniel de Bruycker. Λίγα λόγια για το μυθιστόρημα με τον τίτλο «Πυριτόλιθος- ο τάφος του κυνηγού» θα με κάνουν να το αγοράσω την επόμενη κιόλας ημέρα, περιμένοντας πρωί πρωί έξω από την πόρτα του βιβλιοπωλείου να ανοίξει, όπως περιμένουμε τον φαρμακοποιό, όταν μας τελείωσε το φάρμακο που πρέπει οπωσδήποτε να λάβουμε, για να μην καταστραφεί η ροή της θεραπείας. Ποια θεραπεία έχω ανάγκη εν προκειμένω; Μάλλον της ασθένειας που ονομάζω, πάνω σε μια κρίση ειλικρίνειας: «ασθένεια της ατέρμονης περιπλάνησης».

Το έργο με αιχμαλωτίζει από την αρχή έχοντας τη μορφή ενός ημερολογίου ανασκαφής, που συντάσσει ένας αρχαιολόγος, ειδικός στην Προϊστορική Αρχαιολογία. Μαζί με μία παλαιοντολόγο και έναν βοτανολόγο φτάνουν στις 21 Μαρτίου στις στέπες του Τατζικιστάν, με στόχο να ανασκάψουν έναν τάφο που φαίνεται να φιλοξενεί εντός του έναν άνθρωπο του Νεάντερταλ. Αφοσιωμένοι ο καθένας στην Επιστήμη του και με βλέμμα στον στόχο να φέρουν στο φως τον νεκρό, θα ζήσουν εκεί, έως τις 9 Ιουλίου, δίπλα σε έναν ποταμό, μόνοι, με σπάνιες επισκέψεις από κάποιους Τουρκομάνους βοσκούς, μέσα σε μια ερημιά σχεδόν απόκοσμη.

Ο αφηγητής δεν καταγράφει μόνο τις λεπτομέρειες της ανασκαφής, τα ευρήματα, τις υποθέσεις που κάνουν οι τρεις επιστήμονες. Το ημερολόγιο του είναι ταυτόχρονα μια περιγραφή της φύσης, η οποία διαδραματίζει πρωτεύοντα ρόλο στο έργο τους και τη ζωή τους.

Ο καταιγιστικός άνεμος, τα μουρμουρητά της κοιλάδας και του ποταμού, οι ατέλειωτοι ορίζοντες, το εκτυφλωτικό φως, οι παραμυθένιες νύχτες και τα μαγευτικά χαράματα, τα λουλούδια, οι απροσδιόριστοι συναστρισμοί στο σκοτεινό στερέωμα, το εκκωφαντικό ουρλιαχτό της θύελλας… Σαγήνη!

Ο αναγνώστης ελκύεται από τις εικόνες της στέπας που εισβάλλει στην καθημερινότητά των ηρώων του βιβλίου, άλλοτε ευγενική και άλλοτε κυριαρχική και ανελέητη. Καθώς ο ένας μήνας διαδέχεται τον άλλον, η δροσιά δίνει τη θέση της στην αβάσταχτη ζέστη, όμως οι αρχαιολόγοι απτόητοι συνεχίζουν να σκάβουν, να φέρνουν στο φως οστά ζώων και ορυκτά, μέχρι που θα βρεθούν μπροστά στον ένοικο του τάφου, για τον οποίο έχουν διατυπώσει τόσες υποθέσεις.

Ο αφηγητής, όμως, δεν είναι μόνο αρχαιολόγος. Είναι και ποιητής. Κάποιες ημέρες γράφει στίχους, εμπνευσμένους από τα ευρήματα, από τη φύση γύρω του, αλλά και από τα ερωτήματα, κάποτε αγωνιώδη και αναπάντητα, κάποτε απλώς στοχαστικά, που τον απασχολούν καθώς περνάει ο καιρός, όλο και περισσότερο.

Μέσα από τα ερωτήματά του και από τους στίχους του γνωρίζουμε τελικά αυτόν τον νέο επιστήμονα, μαθαίνουμε για το παρελθόν του και την οικογένειά του, αγγίζουμε την ευαισθησία του, παρακολουθούμε την αγωνία του.

Για μένα, που συμμετείχα σε ανασκαφές, πριν αρκετά χρόνια, και που βυθίστηκα ώρες ατελείωτες στα επιστημονικά βιβλία της Αρχαιολογίας, το μυθιστόρημα του Μπρουκέρ ήταν ένα πισωγύρισμα στις πιο ευτυχισμένες ίσως ημέρες της ζωής μου, μια υπόμνηση αυτών, αλλά ταυτόχρονα και των αγωνιωδών ερωτημάτων που με κατέτρυχαν, όταν ανοίγαμε έναν τάφο και ταράζαμε την ησυχία κάποιου άγνωστου σε μας νεκρού, χαμένου από αιώνες.

Γιατί ένας αρχαιολόγος ψάχνει να βρει τον τάφο κάποιου, σαν να πρόκειται για έναν σεβάσμιο πρόγονό του; Μήπως μια ανασκαφή δεν είναι τίποτε άλλο παρά μια πράξη ασεβής, μια πράξη βεβήλωσης, και όσοι την εκτελούν μοιάζουν με τσοπανόσκυλα που ελκύονται από την οσμή του θανάτου; Πόσο η έννοια του Χρόνου βαραίνει επάνω σε όσους ασχολούνται με ευρήματα αιώνων; Τι σημασία μπορεί να έχουν οι ώρες και οι εβδομάδες ή ακόμη και τα χρόνια, για κάποιον που αγγίζει αρχαία αντικείμενα και διερευνά τάφους 40.000 ετών; Και η επαφή με τον θάνατο; Πόσο επηρεάζει τη ματιά του θιασώτη αυτής της Επιστήμης, η επαφή με τον θάνατο; Με το ότι μια μέρα όλοι θα είμαστε νεκροί… Γιατί, ενώ σε άλλους φαντάζει ένδειξη πνευματικής αρρώστιας το να καταπιάνεται ο αρχαιολόγος με φθαρμένα αγγεία και όστρακα, για τον ίδιο είναι ένα πάθος, μια πορεία προς ένα γοητευτικό παρελθόν, εφόσον το παρόν στερείται γοητείας και ειλικρίνειας; Πώς μπορεί ο αρχαιολόγος/ ιστορικός να εισχωρήσει στο μυαλό των ανθρώπων ενός τάφου που έζησαν πριν χιλιάδες χρόνια και να απαλλαγεί από τις συνήθειες και τις αρχές του δικού του πολιτισμού, προκειμένου να ανασυνθέσει τις δικές τους; Τελικά όλοι οι αρχαιολόγοι ονειρεύονται τον ίδιο «ιδανικό θάνατο»;

Για εκείνους, όμως, που δεν έχουν επαφή με την Αρχαιολογία ή την Ιστορία και δεν αγαπούν την ενασχόληση με το παρελθόν του ανθρώπου, το βιβλίο αυτό θα αποτελέσει μια πρόσκληση σε μια καταβύθιση στο νόημα του Χρόνου, της Ζωής και του Θανάτου ταξιδεύοντάς τους σε ένα ειδυλλιακό περιβάλλον, μακρινό και απρόσιτο, φαντασιακό και πραγματικό ταυτόχρονα. Γραμμένο σε απλή γλώσσα, με λυρισμό στις εικόνες, χωρίς όμως περιττές εξάρσεις, αποτελεί ένα μείγμα πεζού λόγου, – με επιστημονικά στοιχεία που δεν κουράζουν, με φιλοσοφικά ερωτήματα, με περιγραφές- και ποιητικού λόγου –με στίχους μεταμοντέρνους και κάποτε υπερρεαλιστικούς.

Το τέλος της ανασκαφής, που το πληροφορείται ο αναγνώστης από την αρχή, -αλλά σαν να το λησμονεί στη διάρκεια της ανάγνωσης του ημερολογίου- αφήνει μια γλυκόπικρη γεύση και έναν επιπλέον λόγο για στοχασμό.

Ένα διαφορετικό ημερολόγιο ανασκαφής λοιπόν, για εκείνους που θέλουν να ανασκάπτουν τον εσωτερικό τους κόσμο. Ένας καταλύτης που βρέχει το χώμα που σκάβει ο καθένας από μας…

Advertisements

8 thoughts on “Πυριτόλιθος- ο τάφος του κυνηγού του Daniel de Bruycker

  1. Παράθεμα: Πυριτόλιθος- ο τάφος του κυνηγού του Daniel de Bruycker – worldtraveller70

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s